چرا با قطع اینترنت، بعضی شرکتها کاملاً متوقف میشوند؟
چرا با قطع اینترنت، بعضی شرکتها کاملاً متوقف میشوند؟
وقتی اینترنت قطع میشود، احتمالاً شما هم این صحنه را دیدهاید. سایتها باز نمیشوند، نرمافزارها بالا نمیآیند و تیم پشت سیستم مینشیند، اما عملاً کاری پیش نمیرود. در ظاهر مشکل از اینترنت است، اما اگر کمی دقیقتر نگاه کنید، میبینید داستان فقط همین نیست.
اگر ساختار خیلی از شبکهها را بررسی کنید، یک نکته مشترک وجود دارد. همه چیز بر اساس این فرض چیده شده که اینترنت همیشه در دسترس است. ابزارهایی که استفاده میکنید، جایی که فایلها را نگه میدارید و حتی ارتباط بین بخشهای مختلف، همگی به بیرون از سازمان وابسته شدهاند. در نتیجه، وقتی این مسیر قطع میشود، بخش زیادی از کار هم با آن از دسترس خارج میشود.
برای اینکه تصویر واضحتر شود، فرض کنید تمام فایلهای کاری شما روی یک سرویس خارجی قرار دارد. در حالت عادی، همه چیز سریع و راحت پیش میرود. اما به محض اینکه اینترنت قطع میشود، همان فایلها دیگر در دسترس نیستند. نمیتوانید پروژهای را باز کنید، تغییری بدهید یا حتی ببینید چه کاری در جریان بوده است. در حالی که شبکه داخلی هنوز برقرار است، اما عملاً چیزی برای استفاده ندارید.
این اتفاق معمولاً زمانی میافتد که از قبل به این سناریو فکر نکردهاید. یعنی شبکه فقط برای شرایط عادی طراحی شده و هیچ برنامهای برای زمانی که اینترنت در دسترس نیست وجود ندارد. به همین دلیل، با اولین قطعی، کل جریان کار متوقف میشود.
در ادامه، اشتباههایی را با هم بررسی میکنیم که باعث میشوند این وابستگی شکل بگیرد و شبکه شما در چنین شرایطی از کار بیفتد.
اشتباه اول: وابستگی کامل به سرویسهای خارجی
یکی از رایجترین دلایلی که باعث میشود با قطع اینترنت شرکت، همهچیز از کار بیفتد، همین وابستگی کامل به سرویسهای خارجی است. این وابستگی معمولاً از جایی شروع میشود که همه چیز ساده و منطقی به نظر میرسد.
شما برای راحتی کار، فایلها را روی یک سرویس ابری مثل گوگل درایو میگذارید. برای مدیریت مشتریها از یک CRM آنلاین استفاده میکنید. تیمتان روی ابزارهای SaaS کار میکند و همه چیز هم بهخوبی جلو میرود. در این شرایط، واقعاً حس میکنید زیرساختتان مدرن و بهروز است.
اما یک نکته مهم این وسط وجود دارد. تمام این ابزارها یک پیشفرض دارند:
اینکه اینترنت همیشه در دسترس است.
حالا کافی است اینترنت قطع شود.
در این لحظه، اولین اتفاقی که میافتد این نیست که “سرعت کم شده”، بلکه دسترسی شما عملاً صفر میشود. فایلهایی که تا چند دقیقه قبل در دسترس بودند، دیگر باز نمیشوند. نرمافزاری که هر روز با آن کار میکردید، بالا نمیآید. حتی ممکن است تیم نداند آخرین نسخه فایلها کجا بوده یا چه کاری در حال انجام بوده است.
برای اینکه این موضوع را واضحتر ببینید، یک سناریوی واقعی را تصور کنید:
یک شرکت فروش دارید. تیم فروش شما هر روز اطلاعات مشتریها را داخل یک CRM آنلاین ثبت میکند. قراردادها روی فضای ابری ذخیره میشوند و فاکتورها از طریق یک نرمافزار آنلاین صادر میشود. همه چیز مرتب و دیجیتال است.
حالا اینترنت قطع میشود.
تیم فروش نمیتواند به اطلاعات مشتری دسترسی داشته باشد.
نمیداند آخرین وضعیت هر مشتری چه بوده.
نمیتواند فاکتور جدید ثبت کند.
حتی ممکن است شماره تماسها یا سوابق قبلی هم در دسترس نباشد.
در این شرایط، عملاً کار متوقف میشود. نه به این دلیل که شبکه ندارید، بلکه چون وابستگی به اینترنت در شبکه شما بیش از حد بالا بوده است.
نکته مهم اینجاست که خیلی از شرکتها متوجه این وابستگی نیستند تا زمانی که با مشکلات قطعی اینترنت در کسبوکار روبهرو شوند. در حالت عادی، همه چیز سریع و راحت است و این وابستگی دیده نمیشود. اما در زمان قطعی، تازه مشخص میشود که هیچ جایگزینی وجود ندارد.
اگر بخواهیم ساده بگوییم، در چنین شرایطی شما اصلاً شبکه داخلی بدون اینترنت ندارید. یعنی حتی اگر تمام سیستمها به هم وصل باشند، باز هم نمیتوانید کار واقعی انجام دهید، چون داده و ابزار شما جای دیگری است.
در حالی که در یک زیرساخت شبکه بدون اینترنت، حداقل بخش مهمی از اطلاعات و سرویسها داخل خود مجموعه نگهداری میشود. یعنی اگر اینترنت هم قطع شود، کار متوقف نمیشود و فقط دسترسی به بیرون محدود میشود.
پس مشکل اصلی این نیست که از سرویسهای خارجی استفاده میکنید.
مشکل اینجاست که فقط به آنها تکیه کردهاید.
اگر به فکر یک راهکار قطعی اینترنت شرکت هستید، اولین قدم این است که این وابستگی را بشناسید. ببینید کدام بخشهای کار شما فقط با اینترنت کار میکنند و هیچ جایگزین داخلی ندارند. همین شناخت، اولین قدم برای این است که در زمان قطعی، غافلگیر نشوید.
اشتباه دوم: نداشتن سرور داخلی
حالا یک قدم جلوتر برویم. فرض کنید شما تصمیم گرفتهاید وابستگیتان به سرویسهای خارجی را کمتر کنید. اما هنوز یک مشکل مهم باقی مانده است. در شبکه شما هیچ سرویس داخلی وجود ندارد.
یعنی چه؟
یعنی اگر همین الان قطع اینترنت شرکت اتفاق بیفتد، حتی داخل خود مجموعه هم چیزی برای کار کردن ندارید. نه فایلها داخل شبکه نگهداری میشوند، نه نرمافزار داخلی دارید، نه یک نقطه مرکزی که دادهها در آن جمع شده باشد.
در چنین شرایطی، شما در ظاهر یک شبکه دارید. کابلها وصل هستند، سیستمها همدیگر را میبینند، حتی شاید اینترنت هم تا قبل از قطعی بهخوبی کار میکرده است. اما در عمل، این شبکه چیزی برای ارائه ندارد.
برای اینکه این موضوع را واضحتر ببینید، یک مثال ساده را تصور کنید:
یک شرکت کوچک دارید با چند کامپیوتر. همه چیز روی سیستمهای شخصی ذخیره میشود. یکی فایلهایش را روی دسکتاپ خودش نگه میدارد، یکی روی یک فلش، یکی هم روی یک سرویس آنلاین. هیچ نقطه مشترکی برای نگهداری اطلاعات وجود ندارد.
در حالت عادی، شاید این مدل کار کند. هر کس کار خودش را انجام میدهد و مشکلی هم دیده نمیشود. اما به محض اینکه اینترنت قطع میشود، این پراکندگی خودش را نشان میدهد.
فایلها در دسترس نیستند، نسخهها با هم یکی نیستند، هماهنگی از بین میرود و تیم نمیداند باید از کجا ادامه بدهد. این همان جایی است که مشکلات قطعی اینترنت در کسبوکار خودش را نشان میدهد، حتی اگر ظاهر شبکه شما سالم باشد.
در واقع، شما چیزی به نام شبکه داخلی بدون اینترنت ندارید. یعنی شبکهای که بتواند بهصورت مستقل کار کند و حداقل نیازهای روزمره را پوشش دهد.
اینجاست که مفهوم سرور داخلی اهمیت پیدا میکند.
سرور داخلی لزوماً یک سیستم پیچیده و بزرگ نیست. میتواند یک سیستم مرکزی باشد که:
- فایلها روی آن نگهداری میشود
- دسترسیها مدیریت میشود
- نسخه اصلی اطلاعات در یک جای مشخص قرار دارد
با وجود چنین ساختاری، حتی اگر اینترنت قطع شود، کار بدون اینترنت در شبکه داخلی همچنان امکانپذیر است. تیم میتواند فایلها را باز کند، تغییر بدهد و کار را جلو ببرد.
در بسیاری از پروژههای امروزی، حتی دستگاههایی مثل گیتویها هم میتوانند بخشی از این نقش را بازی کنند. مثلاً وقتی به فکر خرید گیت وی ابری هستید، اگر درست انتخاب شود، میتواند علاوه بر اتصال به اینترنت، بخشی از مدیریت شبکه و سرویسهای داخلی را هم در اختیار شما قرار دهد و به شکلگیری یک زیرساخت شبکه بدون اینترنت کمک کند.
نکته مهم اینجاست که هدف این نیست که همه چیز را پیچیده کنید یا حتماً یک دیتاسنتر کامل راه بیندازید. هدف این است که حداقلهای لازم را داخل مجموعه خودتان داشته باشید تا در زمان قطعی، کاملاً وابسته به بیرون نباشید.
اگر بخواهیم خیلی ساده جمعبندی کنیم: وقتی سرور داخلی ندارید، شبکه هست، ولی کار نمیکند! و این دقیقاً همان چیزی است که در زمان قطعی اینترنت، بیشترین آسیب را به کسبوکارها میزند.
اشتباه سوم: وابستگی DNS به اینترنت
این یکی از آن اشتباههایی است که خیلیها اصلاً متوجهش نیستند، تا وقتی که با قطع اینترنت شرکت روبهرو شوند.
بیایید خیلی ساده شروع کنیم.
وقتی شما در مرورگرتان یک آدرس مینویسید، مثلاً اسم یک نرمافزار داخلی یا یک سرور داخل شرکت، سیستم باید بفهمد این اسم دقیقاً به کدام دستگاه اشاره میکند. این کار را سیستمی به نام DNS انجام میدهد. اما لازم نیست وارد جزئیاتش شوید. فقط همین را در نظر بگیرید که DNS مثل یک دفترچه راهنماست که اسمها را به آدرس واقعی تبدیل میکند.
حالا مشکل از کجا شروع میشود؟
در خیلی از شبکهها، این «دفترچه راهنما» بیرون از شرکت قرار دارد. یعنی هر بار که شما حتی یک سرویس داخلی را صدا میزنید، سیستم برای فهمیدن مسیر، به اینترنت متکی است.
در حالت عادی، هیچ مشکلی دیده نمیشود. همه چیز سریع و بیدردسر کار میکند. اما به محض اینکه اینترنت قطع میشود، یک اتفاق عجیب میافتد، حتی سرویسهای داخلی هم دیگر پیدا نمیشوند.
برای مثال، فرض کنید داخل شرکت یک نرمافزار دارید که همیشه با یک اسم ساده بازش میکنید. مثلاً تایپ میکنید «crm» یا یک آدرس داخلی مثل company.local. در حالت عادی، این آدرس فوراً باز میشود.
اما وقتی اینترنت قطع میشود، همان آدرس دیگر کار نمیکند. نه به این دلیل که سرور خاموش شده، بلکه چون سیستم نمیتواند بفهمد این اسم به کجا باید وصل شود.
اینجاست که خیلیها سردرگم میشوند. چون انتظار دارند شبکه داخلی بدون اینترنت همچنان کار کند، اما ناگهان میبینند حتی سادهترین دسترسیها هم از بین رفته است.
این دقیقاً یکی از پنهانترین شکلهای وابستگی به اینترنت در شبکه است.
در چنین شرایطی، شما ممکن است سرور داخلی هم داشته باشید، فایلها هم داخل شبکه باشد، اما چون مسیر دسترسی به آنها وابسته به اینترنت بوده، عملاً استفاده از آنها ممکن نیست. این همان چیزی است که باعث میشود کار بدون اینترنت در شبکه داخلی به مشکل بخورد، حتی وقتی زیرساخت ظاهراً کامل است.
راهحل این موضوع خیلی پیچیده نیست، اما باید از قبل به آن فکر شده باشد.
در یک زیرساخت شبکه بدون اینترنت، معمولاً یک سیستم ساده داخل خود شبکه وجود دارد که همین کار ترجمه اسمها را انجام میدهد. یعنی وقتی شما یک اسم داخلی را وارد میکنید، پاسخ آن از داخل همان شبکه داده میشود، نه از بیرون!
نتیجه چیست؟ اگر اینترنت قطع شود، سرویسهای داخلی همچنان پیدا میشوند و کار متوقف نمیشود.
این موضوع شاید در نگاه اول کوچک به نظر برسد، اما در عمل یکی از دلایل مهم مشکلات قطعی اینترنت در کسبوکار است. چون خیلی از شرکتها تمام تمرکزشان را روی سرور و نرمافزار گذاشتهاند، اما مسیر دسترسی به آنها را فراموش کردهاند.
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم: وقتی DNS شما وابسته به اینترنت باشد، با قطع اینترنت، حتی راه رسیدن به سرویسهای خودتان را هم گم میکنید و این دقیقاً جایی است که یک راهکار قطعی اینترنت شرکت باید از آن شروع شود.
اشتباه چهارم: طراحی شبکه فقط برای حالت عادی
در خیلی از شرکتها، شبکه زمانی طراحی شده که همه چیز در بهترین حالت خودش بوده است. اینترنت برقرار بوده، سرویسها بدون مشکل کار میکردهاند و طبیعی است که تصمیمها هم بر اساس همین شرایط گرفته شده باشد. اما مشکل از جایی شروع میشود که این حالت عادی، تنها سناریوی در نظر گرفته شده برای شبکه باقی میماند.
اگر ساختار چنین شبکهای را نگاه کنید، میبینید همه چیز به یک مسیر وابسته است. یعنی تا زمانی که اینترنت در دسترس است، کارها جلو میرود. اما به محض اینکه این مسیر قطع میشود، بخش زیادی از فعالیتها هم متوقف میشود. این همان وابستگی پنهانی است که در زمان عادی دیده نمیشود.
برای درک بهتر، یک مثال ساده را در نظر بگیرید. فرض کنید ساختمانی دارید که فقط یک در خروجی دارد. در حالت عادی، هیچ مشکلی نیست و همه از همان مسیر رفتوآمد میکنند. اما اگر به هر دلیلی آن در بسته شود، کل رفتوآمد مختل میشود. شبکهای که فقط برای شرایط عادی طراحی شده هم دقیقاً همین وضعیت را دارد.
در زمان قطع اینترنت شرکت، تازه مشخص میشود که هیچ مسیر جایگزینی برای ادامه کار وجود ندارد. نه دسترسی داخلی بهدرستی تعریف شده، نه سرویسها بهصورت مستقل قابل استفاده هستند. در نتیجه، حتی اگر بخشی از زیرساخت داخل مجموعه وجود داشته باشد، باز هم کار پیش نمیرود.
در مقابل، در یک زیرساخت شبکه بدون اینترنت، از ابتدا این موضوع در نظر گرفته میشود که ممکن است این مسیر در دسترس نباشد. به همین دلیل، بخشی از سرویسها داخل شبکه قرار میگیرند و امکان کار بدون اینترنت در شبکه داخلی تا حد قابل قبولی فراهم میشود.
نکته مهم اینجاست که طراحی درست، فقط به معنی داشتن تجهیزات بهتر نیست. بلکه به این معنی است که شبکه طوری چیده شده باشد که در شرایط مختلف، از جمله زمانی که اینترنت در دسترس نیست، بتواند همچنان کار کند.
اشتباه پنجم: نداشتن سناریوی بحران
حتی اگر بخشی از زیرساخت شما درست طراحی شده باشد، یک نکته مهم دیگر وجود دارد که خیلی وقتها نادیده گرفته میشود. اینکه هیچوقت شرایط واقعی تست نشده است.
در بسیاری از شرکتها، تا زمانی که همه چیز بهخوبی کار میکند، کسی به این فکر نمیکند که اگر اینترنت قطع شود چه اتفاقی میافتد. هیچ سناریویی تعریف نشده، هیچ آزمایشی انجام نشده و هیچ برنامه مشخصی برای ادامه کار وجود ندارد.
به همین دلیل، وقتی اولین قطعی اتفاق میافتد، همه چیز بههم میریزد.
کارمندان نمیدانند به کدام سرویس دسترسی دارند؟
نمیدانند فایلها از کجا باید باز شوند؟
نمیدانند چه کاری قابل انجام است و چه کاری نه؟
در چنین شرایطی، مشکل فقط قطع اینترنت نیست. نبود آمادگی باعث میشود مشکلات قطعی اینترنت در کسبوکار چند برابر شود.
در حالی که یک راهکار قطعی اینترنت شرکت فقط به تجهیزات یا نرمافزار محدود نمیشود. بخش مهمی از آن به این برمیگردد که از قبل بدانید در چنین شرایطی چه اتفاقی قرار است بیفتد و چه کاری باید انجام شود.
برای مثال، اگر از قبل مشخص شده باشد که چه سرویسهایی داخل شبکه قابل استفاده هستند، مسیر دسترسی به فایلها چیست و هر بخش از تیم چه وظیفهای دارد، حتی در زمان قطعی هم میتوان بخشی از کار را ادامه داد.
اگر این آمادگی وجود نداشته باشد، حتی اگر شبکه داخلی بدون اینترنت تا حدی هم کار کند، باز هم خروجی نهایی دچار مشکل میشود. چون تیم نمیداند چطور از این امکان استفاده کند.
در نهایت، چیزی که باعث توقف کامل میشود فقط قطع ارتباط نیست، بلکه نداشتن برنامه برای مواجهه با آن است.
جمعبندی نهایی
اگر بخواهیم همه این موارد را کنار هم بگذاریم، یک نکته روشن میشود. مشکل اصلی در زمان قطع اینترنت، خود اینترنت نیست. چیزی که باعث توقف کار میشود، نوع طراحی شبکه است.
وقتی شبکهای بهگونهای چیده شده که همه چیز به بیرون از مجموعه وابسته باشد، طبیعی است که با از دست رفتن این مسیر، بخش زیادی از کار هم متوقف شود. اما در مقابل، اگر از ابتدا به این موضوع فکر شده باشد و بخشی از سرویسها و دسترسیها داخل مجموعه تعریف شده باشند، حتی در زمان قطعی هم میتوان جریان کار را تا حد قابل قبولی حفظ کرد.
به همین دلیل، موضوع فقط انتخاب ابزار یا تجهیزات نیست. موضوع این است که این ابزارها چطور کنار هم قرار گرفتهاند و چه نقشی در ساختار کلی شبکه دارند. اگر این ساختار درست شکل بگیرد، حتی بدون اینترنت هم شبکه میتواند بخش مهمی از وظایف خود را انجام دهد.
در این مسیر، انتخاب و تهیه تجهیزات هم زمانی معنا پیدا میکند که در خدمت یک طراحی درست باشد. به همین خاطر، وقتی به فکر خرید تجهیزات شبکه با گارانتی پرونکسو هستید، بهتر است قبل از هر چیز به این فکر کنید که شبکه شما قرار است در چه شرایطی کار کند و تا چه حد در برابر اختلالها پایدار بماند.
در نهایت میتوان اینطور جمعبندی کرد:
شبکهای که بدون اینترنت کار نمیکند، در واقع هنوز کامل طراحی نشده است
اگر نمیدانید شبکه شما در زمان قطعی اینترنت چه رفتاری دارد، بهتر است قبل از اینکه با این شرایط روبهرو شوید، آن را بررسی کنید. در خیلی از مواقع، یک بازبینی ساده میتواند نقاط ضعف را مشخص کند و جلوی توقف کامل کار را بگیرد.
در صورت نیاز، میتوانید با یک مشاور متخصص در این حوزه صحبت کنید تا تصویر دقیقتری از وضعیت فعلی شبکه و راههای بهبود آن داشته باشید.
اولین دیدگاه را ثبت کنید