اگر قرار است بین دو ساختمان، انبار، کارگاه یا دو بخش از یک مجموعه یک لینک Point-to-Point اقتصادی راهاندازی کنید، احتمالاً دو مدل از خانواده SXTsq میکروتیک خیلی زود وارد مقایسه میشوند: SXTsq Lite5 ارزانتر و قدیمیتر، و SXTsq 5 ax جدیدتر با Wi-Fi 6. سؤال اصلی این نیست که کدام دستگاه روی کاغذ قویتر است؛ SXTsq 5 ax تقریباً در تمام شاخصهای ظرفیت و سختافزار جلوتر قرار میگیرد. سؤال واقعی این است که آیا پروژه شما به این ظرفیت اضافه نیاز دارد یا خیر.
مقایسه فنی SXTsq Lite5 و SXTsq 5 ax
هر دو دستگاه روی باند 5GHz کار میکنند، دو Chain دارند و به آنتن جهتدار یکپارچه 16dBi مجهز هستند. شباهت آنتن مهم است، چون نشان میدهد تفاوت اصلی این دو مدل را نباید صرفاً در «برد» جستوجو کرد. جهش اصلی در نسل وایرلس، Ethernet، پردازنده، حافظه و سطح License دیده میشود.
| ویژگی | SXTsq Lite5 | SXTsq 5 ax |
|---|---|---|
| نسل وایرلس | Wi-Fi 4 | Wi-Fi 6 |
| استانداردها | 802.11a/n | 802.11a/n/ac/ax |
| باند | 5GHz | 5GHz |
| تعداد Chain | 2 | 2 |
| Gain آنتن | 16dBi | 16dBi |
| حداکثر Data Rate اسمی | 300Mbps | 1200Mbps |
| Ethernet | 1× 10/100Mbps | 1× 10/100/1000Mbps |
| CPU | AR9344 تکهستهای 600MHz | IPQ-5010 دو هستهای 800MHz |
| RAM | 64MB | 256MB |
| Storage | 16MB Flash | 128MB NAND |
| RouterOS License | Level 3 | Level 4 |
| AP Mode | محدود به ساختار License و Wireless قدیمی | بله، با Level 4 |
| PoE-In | Passive PoE، 10–30V | Passive PoE، 12–28V |
| حداکثر مصرف برق | 6W | 6W |
| IP Rating | IP54 | IP55 |
منظور از «اقتصادی» چیست؟
اقتصادیترین انتخاب الزاماً دستگاهی نیست که کمترین قیمت خرید را دارد. اگر مدل ارزانتر دو سال بعد بهدلیل محدودیت ظرفیت تعویض شود، هزینه نصب مجدد میتواند صرفهجویی اولیه را از بین ببرد. انتخاب اقتصادی باید بر اساس کل عمر پروژه انجام شود.
برای یک لینک واقعی، مهمترین تفاوت شاید Wi-Fi 6 نباشد
روی جعبه یکی از مدلها Wi-Fi 4 و روی دیگری Wi-Fi 6 نوشته شده، اما برای بسیاری از پروژههای Point-to-Point، مهمترین تفاوت عملی در بخش Ethernet دیده میشود. SXTsq Lite5 فقط یک رابط 10/100Mbps دارد. بنابراین حتی اگر بخش رادیویی بتواند Data Rate اسمی بالاتری برقرار کند، مسیر کابلی دستگاه در کلاس Fast Ethernet باقی میماند.
MikroTik در تست رسمی SXTsq Lite5 برای Bridging با Fast Path و Packet بزرگ، حدود 98.4Mbps ثبت کرده است. این عدد نتیجه آزمایشگاهی است و تضمین Throughput یک لینک واقعی نیست، اما محدودیت Interface را بهخوبی نشان میدهد.
SXTsq 5 ax در مقابل یک پورت Gigabit Ethernet دارد و تست رسمی MikroTik در Bridging Fast Path با Packet بزرگ حدود 984.6Mbps را نشان میدهد. باز هم این عدد ظرفیت پردازشی آزمایشگاهی است، نه سرعت تضمینشده وایرلس؛ اما حداقل Ethernet دیگر سقف 100Mbps مدل Lite را ایجاد نمیکند.
100Mbps Ethernet
1000Mbps Ethernet
محدودیت مهم:
300Mbps در Lite5 و 1200Mbps در مدل ax، حداکثر Data Rate رادیویی هستند؛ نه سرعت واقعی انتقال فایل. Throughput واقعی به Channel Width، Modulation، Signal، Noise، فاصله، تنظیمات و سربار پروتکل وابسته است.
چه زمانی SXTsq Lite5 واقعاً اقتصادیتر است؟
Lite5 زمانی ارزش خود را نشان میدهد که محدودیتهای آن از ابتدا برای پروژه مهم نباشند. فرض کنید فقط میخواهید اینترنت محدود یک دفتر را به انبار منتقل کنید، یا یک ساختمان کوچک با چند کاربر به شبکه اصلی متصل شود. اگر ترافیک کل لینک با حاشیه مناسب پایینتر از سقف Fast Ethernet باقی میماند و برنامهای برای Backup سنگین یا افزایش قابلتوجه مصرف ندارید، پرداخت هزینه برای ظرفیت بیشتر الزاماً بازدهی ایجاد نمیکند.
Lite5 همچنین برای CPEهای ساده یا پروژههایی که تجهیزات قدیمی MikroTik با پکیج Wireless و پروتکلهایی مانند Nv2 در آنها استفاده میشوند هنوز میتواند مزیت عملی داشته باشد. نسل AX از Driver جدید WiFi استفاده میکند و Nv2/Nstreme روی دستگاههای AX در دسترس نیست.
از نظر مصرف برق نیز Lite5 جریمهای ایجاد نمیکند؛ حداکثر توان اعلامشده آن 6 وات است. آنتن داخلی 16dBi و فرم کوچک SXTsq نیز باعث میشوند برای پروژهای که Link Budget آن تأیید شده، نیازی به آنتن جداگانه نداشته باشید.
چه زمانی پرداخت بیشتر برای SXTsq 5 ax منطقیتر است؟
SXTsq 5 ax زمانی انتخاب اقتصادیتری در طول عمر پروژه میشود که محدودیت 100Mbps احتمالاً به شما نزدیک خواهد شد. انتقال فایل، دوربینهای متعدد، NAS، Backup، چند سرویس همزمان یا اتصال یک ساختمان با کاربران بیشتر نمونههایی هستند که فضای ظرفیت اضافه ارزش پیدا میکند.
مدل ax فقط Gigabit Ethernet اضافه نمیکند. CPU دو هستهای ARM با فرکانس 800MHz، رم 256MB و حافظه 128MB NAND در مقایسه با CPU تکهستهای 600MHz و 64MB RAM در Lite5، حاشیه پردازشی بسیار بیشتری ایجاد میکنند. RouterOS v7 و License Level 4 نیز اجازه استفاده از دستگاه در AP Mode را میدهند.
در یک پروژه جدید که قرار است چند سال بدون تعویض تجهیزات کار کند، همین Headroom میتواند مهمتر از اختلاف هزینه اولیه باشد. مخصوصاً اگر هزینه دسترسی به پشتبام، نصب مجدد، تنظیم Alignment و توقف لینک را نیز در محاسبه وارد کنید.
قاعده تصمیمگیری:
اگر از الان میدانید Fast Ethernet برای کل عمر پروژه کافی است، Lite5 انتخاب کمهزینهتری است. اگر احتمال واقعی عبور از این سقف وجود دارد، مدل ax معمولاً انتخاب آیندهنگرانهتری است.
آیا SXTsq 5 ax برد بیشتری دارد؟
نه میتوان چنین نتیجهای را صرفاً از روی نسل Wi-Fi گرفت. هر دو دستگاه آنتن جهتدار 16dBi و دو Chain دارند. MikroTik برای Lite5 آن را مناسب لینک Point-to-Point تا 12 کیلومتر معرفی کرده است؛ برای SXTsq 5 ax نیز از تست تا 3 کیلومتر در محیط شهری پرتداخل و قابلیت لینکهای بیش از 10 کیلومتر در شرایط Line of Sight صحبت میکند.
این دو عبارت شرایط تست یکسانی ندارند و نباید با آنها جدول «کدام برد بیشتری دارد» ساخت. در پروژه واقعی، Link Budget، توان قانونی، Receive Sensitivity، Line of Sight، Fresnel Zone، Noise و ارتفاع نصب تعیینکننده هستند.
اگر مسئله اصلی شما Gain است، نه ظرفیت، هیچکدام الزاماً انتخاب نهایی نیستند. در چنین شرایطی مدلی مانند MikroTik LHG5 با آنتن 24.5dBi میتواند برای Link Budget متفاوتی بررسی شود.
آیا Wi-Fi 6 بهتنهایی دلیل کافی برای خرید مدل ax است؟
برای یک لینک ساده Point-to-Point بین فقط دو رادیو، بهتر است مزیت Wi-Fi 6 را اغراق نکنیم. بسیاری از مزایای نسلهای جدید Wi-Fi برای محیطهایی با چندین Client طراحی شدهاند و در یک PtP ساده، اثر اقتصادی Gigabit Ethernet، PHY Headroom بیشتر و سختافزار جدیدتر ممکن است ملموستر باشد.
بنابراین اگر پروژه فقط 20 یا 30Mbps ترافیک واقعی دارد، عبارت Wi-Fi 6 بهتنهایی دلیل کافی برای کنار گذاشتن Lite5 نیست. در مقابل، اگر به ظرفیت بالاتر نیاز دارید، مدل ax فقط بهخاطر نام Wi-Fi 6 بهتر نیست؛ مجموعه Gigabit + 1200Mbps PHY + CPU/RAM قویتر است که تفاوت را ایجاد میکند.
یک تفاوت مهم که قبل از ارتقا باید بدانید: Driver و Bridge
Lite5 روی خانواده قدیمیتر MikroTik و پکیج Wireless کار میکند، درحالیکه SXTsq 5 ax از Driver جدید wifi-qcom و منوی /interface/wifi استفاده میکند. این تفاوت فقط ظاهر تنظیمات نیست.
MikroTik صراحتاً اعلام کرده است که حالت station-bridge در Driver جدید WiFi با Access Point دارای Driver قدیمی Wireless سازگار نیست و برعکس. برای اتصال یک دستگاه AX به AP قدیمی، در برخی سناریوها باید از station-pseudobridge استفاده شود که رفتار آن با Transparent Layer 2 Bridge یکسان نیست.
همچنین دستگاههای AX امکان استفاده از پروتکلهای Legacy مانند Nv2 و Nstreme را ندارند. بنابراین اگر قصد دارید فقط یک سمت یک لینک Lite5 قدیمی را با SXTsq 5 ax تعویض کنید، قبل از خرید معماری Bridge و پروتکل فعلی را بررسی کنید.
اشتباه رایج:
فرض نکنید میتوانید یک سمت لینک Lite5 را با مدل ax عوض کنید و همان Bridge و Protocol قبلی بدون تغییر کار کند. برای یک لینک جدید، استفاده از یک Pair همخانواده معمولاً طراحی و عیبیابی سادهتری دارد.
چهار سناریوی واقعی برای انتخاب اقتصادی
اینترنت 30 تا 50Mbps برای انبار ترافیک محدود است، تعداد کاربران کم است و برنامه توسعه مشخصی وجود ندارد.
Lite5 اقتصادیتر است
دفتر دوم با فایلسرور و کاربران بیشتر علاوه بر اینترنت، فایل و سرویسهای داخلی از لینک عبور میکنند و مصرف در حال رشد است.
SXTsq 5 ax منطقیتر است
چند دوربین با Bitrate کنترلشده اگر مجموع ترافیک با حاشیه کافی زیر Fast Ethernet بماند، Lite5 هنوز قابل بررسی است.
براساس مجموع Bitrate تصمیم بگیرید
پروژهای با عمر چندساله و توسعه نامشخص نصب دوباره روی دکل یا پشتبام پرهزینه است و احتمال اضافه شدن سرویس وجود دارد.
ax ریسک ارتقای زودهنگام را کم میکند
هر مدل برای چه کسانی مناسب است؟
SXTsq Lite5 برای کسی مناسبتر است که بودجه اولیه اولویت جدی دارد، لینک واقعاً سبک است، سقف 100Mbps برای کل عمر پروژه کافی خواهد بود و شبکه موجود نیز بر پایه Wireless Legacy میکروتیک طراحی شده است. در چنین شرایطی، قدیمیتر بودن Wi-Fi 4 الزاماً مشکلی ایجاد نمیکند.
SXTsq 5 ax برای پروژه جدیدی مناسبتر است که Gigabit Ethernet، ظرفیت بیشتر، Wi-Fi 6، سختافزار قویتر یا AP Mode اهمیت دارد. اگر نمیخواهید چند سال بعد فقط بهخاطر محدودیت Ethernet رادیوها را عوض کنید، پرداخت بیشتر از ابتدا میتواند منطقی باشد.
نقاط قوت و محدودیتهای SXTsq Lite5 و SXTsq 5 ax
SXTsq Lite5
نقاط قوت SXTsq Lite5
- هزینه خرید پایینتر برای لینکهایی که واقعاً به ظرفیت بیشتری نیاز ندارند.
- آنتن جهتدار یکپارچه 16dBi با دو Chain روی 5GHz.
- حداکثر مصرف برق فقط 6 وات.
- فرم کوچک و نصب ساده برای CPE و Point-to-Point.
- پشتیبانی از اکوسیستم Wireless قدیمی MikroTik و پروتکلهایی مانند Nv2.
- برای سرویسهایی که با Fast Ethernet سازگارند، سختافزار اضافه بلااستفاده خریداری نمیشود.
محدودیتهای SXTsq Lite5
- پورت شبکه فقط 10/100Mbps است و مهمترین گلوگاه دستگاه محسوب میشود.
- Wi-Fi 4 و حداکثر Data Rate اسمی 300Mbps دارد.
- CPU تکهستهای 600MHz و 64MB RAM فضای پردازشی محدودی ایجاد میکنند.
- RouterOS License Level 3 نسبت به مدل ax انعطاف کمتری دارد.
- IP54 است و نسبت به IP55 مدل ax سطح حفاظتی پایینتری دارد.
- برای پروژهای که ترافیک آن رشد میکند ممکن است نیاز به تعویض زودهنگام ایجاد شود.
SXTsq 5 ax
نقاط قوت SXTsq 5 ax
- Wi-Fi 6 با حداکثر Data Rate اسمی 1200Mbps روی 5GHz.
- پورت Gigabit Ethernet، بدون سقف Fast Ethernet مدل Lite.
- پردازنده Dual-Core ARM 800MHz و 256MB RAM.
- 128MB NAND و RouterOS v7 با License Level 4.
- امکان استفاده در Access Point Mode.
- آنتن 16dBi، دو Chain، IP55 و مصرف حداکثر 6 وات.
محدودیتهای SXTsq 5 ax
- برای یک لینک بسیار سبک، ممکن است ظرفیت اضافه آن هیچ استفاده عملی نداشته باشد.
- هزینه خرید اولیه از Lite5 بالاتر است.
- فقط Wi-Fi 6 بودن به معنی برد بیشتر از Lite5 نیست؛ Gain هر دو 16dBi است.
- Driver جدید با station-bridge مبتنی بر Wireless قدیمی سازگاری مستقیم ندارد.
- پروتکلهای Legacy مانند Nv2 و Nstreme روی تجهیزات AX در دسترس نیستند.
- برای مسیرهایی که Link Budget به Gain بالاتر نیاز دارد، همچنان باید سراغ خانواده دیگری رفت.
اشتباهات رایج هنگام انتخاب بین Lite5 و 5 ax
انتخاب Lite5 فقط بهخاطر قیمت: اگر پروژه در آینده از 100Mbps عبور کند، صرفهجویی اولیه ممکن است با تعویض دو رادیو از بین برود.
انتخاب ax فقط بهخاطر عبارت Wi-Fi 6: برای لینک سبک، ظرفیت اضافه الزاماً ارزش اقتصادی ایجاد نمیکند.
مقایسه برد براساس نسل Wi-Fi: هر دو آنتن 16dBi دارند و فاصله باید با Link Budget بررسی شود.
یکی دانستن 300 و 1200Mbps با Throughput واقعی: این اعداد PHY Rate هستند و نتیجه واقعی همیشه پایینتر و وابسته به شرایط لینک است.
ارتقای یک سمت لینک بدون بررسی Driver: Legacy Wireless و WiFi جدید در station-bridge شفاف با یکدیگر سازگار نیستند.
جمعبندی؛ برای لینک اقتصادی Lite5 بخریم یا SXTsq 5 ax؟
اگر تعریف شما از لینک اقتصادی یک ارتباط ساده و کممصرف است که در تمام طول عمر پروژه به کمتر از ظرفیت Fast Ethernet نیاز دارد، SXTsq Lite5 همچنان انتخاب منطقیتر و کمهزینهتری است. Wi-Fi 4 بودن آن در چنین سناریویی بهتنهایی دلیل مناسبی برای کنار گذاشتن دستگاه نیست.
اما اگر پروژه جدید است، مصرف شبکه رشد میکند، انتقال فایل یا دوربین دارید یا نمیخواهید Ethernet دستگاه در آینده به گلوگاه تبدیل شود، SXTsq 5 ax از نظر هزینه بلندمدت انتخاب بهتری است. Gigabit Ethernet، سختافزار قویتر، Wi-Fi 6 و License Level 4 فضای رشد بسیار بیشتری ایجاد میکنند.
در نتیجه معیار انتخاب نباید فقط قیمت روز دستگاه باشد. هزینه نصب، ظرفیت واقعی، رشد آینده و سازگاری با شبکه موجود را کنار هم قرار دهید. برای بررسی سایر گزینهها و انتخاب تجهیزات شبکه مناسب یک لینک وایرلس اقتصادی، طراحی واقعی مسیر و میزان ترافیک باید مبنای تصمیم باشد.
سوالات متداول
SXTsq Lite5 ارزانتر است یا SXTsq 5 ax؟
SXTsq Lite5 در رده پایینتری از نظر سختافزار و ظرفیت قرار دارد و معمولاً گزینه کمهزینهتری است. قیمت بازار متغیر است، بنابراین برای تصمیم خرید باید قیمت روز هر دو محصول بررسی شود.
برای اینترنت 50Mbps کدام مدل منطقیتر است؟
اگر کل ترافیک لینک محدود است و رشد قابل توجهی پیشبینی نمیشود، SXTsq Lite5 میتواند کافی باشد. اگر سرویسهای دیگری نیز در آینده به لینک اضافه میشوند، مدل ax فضای رشد بیشتری دارد.
آیا SXTsq 5 ax برد بیشتری از Lite5 دارد؟
نمیتوان صرفاً براساس Wi-Fi 6 چنین نتیجهای گرفت. هر دو مدل آنتن 16dBi و دو Chain دارند و برد واقعی به Link Budget، Line of Sight، Fresnel Zone، نویز و شرایط نصب وابسته است.
آیا Lite5 واقعاً 300Mbps سرعت میدهد؟
300Mbps حداکثر Data Rate اسمی رادیو است، نه Throughput واقعی. علاوه بر این SXTsq Lite5 فقط یک پورت 10/100 Ethernet دارد و مسیر کابلی آن Fast Ethernet است.
آیا SXTsq 5 ax واقعاً 1200Mbps Throughput دارد؟
خیر. 1200Mbps نیز Max Radio Data Rate است. Throughput واقعی به شرایط RF، Channel Width، Signal، Noise، Modulation و تنظیمات لینک وابسته است، هرچند Gigabit Ethernet سقف 100Mbps مدل Lite را حذف میکند.
میتوان یک SXTsq Lite5 را با یک SXTsq 5 ax لینک کرد؟
در سطح 802.11 امکان سناریوهای اتصال وجود دارد، اما Driverهای آنها متفاوت هستند و station-bridge شفاف بین Wireless قدیمی و WiFi جدید سازگار نیست. قبل از ساخت لینک ترکیبی باید Mode و نیاز Layer 2 دقیقاً بررسی شود.
برای یک لینک جدید کدام مدل آیندهنگرانهتر است؟
SXTsq 5 ax بهدلیل Gigabit Ethernet، Wi-Fi 6، پردازنده قویتر، RAM بیشتر و RouterOS Level 4 فضای رشد بیشتری دارد. Lite5 زمانی اقتصادیتر است که این ظرفیت اضافه واقعاً مورد نیاز نباشد.
